ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ

Καρκίνος του ενδομητρίου
Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι ένας από τους συνηθέστερους καρκίνους του γυναικείου γενετικού συστήματος. Σε ποσοστό 70% εμφανίζεται στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες κυρίως μεταξύ 55 και 65 χρονών.

Κάθε γυναίκα που βρίσκεται στην εμμηνόπαυση και ξαναδεί αίμα, θα πρέπει άμεσα να επισκεφθεί τον γυναικολόγο. Βεβαίως οι γυναίκες που βρίσκονται μεταξύ του 4ου και του 5ου έτους της ηλικίας και εμφανίζουν ανωμαλίες στην περίοδο όπως μεγάλη διάρκεια, αύξηση της ποσότητας του αίματος και συχνότερη εμφάνιση της περιόδου σε σχέση με πριν, πρέπει επίσης να επισκεφθούν τον Γυναικολόγο. Αν και οι ανωμαλίες αυτές της μήτρας συνήθως οφείλονται στην κλιμακτήριο, ή σε άλλες καλοήθεις παθήσεις της μήτρας θα πρέπει πάντα να ελέγχονται ώστε να αποκλεισθεί η πιθανότητα κακοήθειας.

Αιτιολογικοί παράγοντες του καρκίνου του ενδομητρίου
Η πραγματική αιτία του καρκίνου του ενδομητρίου είναι άγνωστη.
Πολλοί από τους παράγοντες που σχετίζονται με την ανάπτυξη όγκου στην μήτρα συνδέονται με την αυξημένη παραγωγή οιστρογόνων σε αυτήν. Έτσι αυξημένη συχνότητα παρατηρείται :
  • Σε γυναίκες στο αίμα τον οποίον κυκλοφορούν πολλά οιστρογόνα είτε γιατί δεν κάνουν ωορρηξία, όπως στις πολυκυστικές ωοθήκες, είτε διότι λαμβάνουν οιστρογόνα ως θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης κατά την εμμηνόπαυση. 
  • Σε παχύσαρκες γυναίκες (στο λιπώδη ιστό παράγονται οιστρογόνα). 
  • Σε διαβητικές γυναίκες. 
  • Σε γυναίκες που έκαναν πολλές προσπάθειες εξωσωματικής γονιμοποίησης. 
  • Σε γυναίκες που έχουν πολλά χρόνια περίοδο (πρόωρη εμμηναρχή και καθυστερημένη εμμηνόπαυση). 
  • Σε γυναίκες που κάνουν θεραπεία με αντιοιστρογόνα για καρκίνο μαστού (τα αντιοιστρογόνα σταματούν την ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού ενώ αντίθετα έχουν οιστρογονική επίδραση στη μήτρα. Βέβαια η πιθανότητα να αναπτυχθεί καρκίνος στο ενδομήτριο είναι μικρή σε σχέση με αυτό που προσφέρει η θεραπεία αυτή στο μαστό της γυναίκας.

Πιθανά συμπτώματα που μπορεί να κρύβουν καρκίνο της μήτρας.
  • Αιμορραγία στην εμμηνόπαυση 
  • Αιμορραγία η οποία είναι εκτός περιόδου 
  • Μικροαιμορραγίες μετά την σεξουαλική επαφή 
  • Γρήγορη και απότομη διόγκωση της κοιλιακής χώρας χωρίς αιτία 
  • Αυξημένα κολπικά υγρά χρώματος καφέ, μπέζ, έντονο κίτρινο

Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση τίθεται με διαγνωστική απόξεση ή με υστεροσκόπηση. Συμπληρωματικές εξετάσεις είναι το ενδοκολπικό υπερηχογράφημα και η μαγνητική τομογραφία κοιλίας.

Αντιμετώπιση του καρκίνου του ενδομητρίου
Η αντιμετώπιση του καρκίνου του ενδομητρίου είναι κατά κανόνα χειρουργική και συνίσταται σε ολική υστερεκτομή μετά των εξαρτημάτων και ανάλογα με το στάδιο και τον ιστολογικό τύπο του καρκίνου, μπορεί να γίνει και πιο εκτεταμένη επέμβαση, που να περιλαμβάνει πυελική ή/και παρααορτική λεμφαδενεκτομία και επιπλεκτομή. Η επικουρική θεραπεία που μπορεί να χορηγηθεί μετά το χειρουργείο περιλαμβάνει την ακτινοθεραπεία, τη χημειοθεραπεία, τη βραχυθεραπεία (ενδοκοιλοτική ακτινοβολία του κολπικού κολοβώματος), την ορμονική θεραπεία με χορήγηση προγεστερόνης ή έναν συνδυασμό αυτών. Η πρόγνωση εξαρτάται από το στάδιο της νόσου τη στιγμή της διάγνωσης, τον ιστολογικό τύπο, καθώς και από τη ριζικότητα της εξαίρεσης της νόσου κατά τη χειρουργική επέμβαση.

Παράγοντες που ελαττώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης του καρκίνου της μήτρας
  • Η χρήση αντισυλληπτικών χαπιών για μεγάλο χρονικό διάστημα στις γυναίκες με ανωορρηκτικούς κύκλους, μειώνει τον κίνδυνο 
  • Η άσκηση και η υγιεινή διατροφή 
  • Η αποφυγή της παχυσαρκίας 
  • Η σωστή ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη
Είναι αυτονόητο φυσικά ότι βασικό ρόλο παίζει η πρόληψη. Βασικά όπλα για αυτόν τον σκοπό είναι η γυναικολογική εξέταση, το τεστ Παπανικολάου και το υπερηχογράφημα μήτρας και ωοθηκών κάθε έτος.


ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ
Φυσιολογικά, η μήτρα είναι ένα όργανο που έχει σχήμα και μέγεθος αχλαδιού, αποτελείται από το σώμα και τον τράχηλο και βρίσκεται στην μικρή
πύελο της γυναίκας. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας μπορεί να αναπτυχθεί α) στον ενδοτράχηλο (δηλαδή στο κανάλι που επικοινωνεί με το εσωτερικό της μήτρας και αποτελείται από κυλινδρικά κύτταρα), ή β) στον εξωτράχηλο (δηλαδή το τμήμα του τραχήλου που βλέπει στον κόλπο, και αποτελείται από πλακώδη κύτταρα).
Η ηλικία κατά την οποία παρατηρείται εμφάνιση του καρκίνου είναι από τα 35 έως τα 55 έτη. Τα τελευταία χρόνια έχει παρουσιαστεί μια αύξηση σε γυναίκες μικρότερης ηλικίας. Στην περιοχή του τραχήλου μπορεί να δημιουργηθεί είτε ένας κακοήθης είτε ένας καλοήθης όγκος.
Οι συχνότερες μορφές κακοήθους όγκου είναι ο επιθηλιακός καρκίνος σε ποσοστό 90% των περιπτώσεων και αναπτύσσεται στον εξωτράχηλο και το αδενοκαρκίνωμα σε ποσοστό 10% των περιπτώσεων που εμφανίζεται στο εσωτερικό μέρος του τραχηλικού καναλιού, στον ενδοτράχηλο.

Ποιες είναι αιτίες του καρκίνου τραχήλου της μήτρας;
Οι αιτίες που μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο στον τράχηλο της μήτρας δεν έχουν γίνει ακόμα απόλυτα γνωστές. Υπάρχουν όμως ορισμένοι παράγοντες κινδύνου που φαίνεται να παίζουν σημαντικό ρόλο:
  • Μόλυνση από τους ιούς των ανθρωπίνων θηλωμάτων, ή αλλιώς Human Papilloma Virus ή HPV. Έχει αποδειχθεί ότι στο 99% των καρκίνων του τραχήλου έχουν βρεθεί τύποι HPV υψηλού κινδύνου. Υπάρχουν περίπου 150 διαφορετικοί τύποι του ιού HPV. Βλέπε:HPV 
  •  Σεξουαλική δραστηριότητα: Οι γυναίκες που είχαν έντονη σεξουαλική δραστηριότητα σε μια νεαρή ηλικία και με πολλούς ερωτικούς συντρόφους έχουν περισσότερο κίνδυνο να παρουσιάσουν τον καρκίνο αυτό. Έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας σε ηλικία μικρότερη των 17 ετών αυξάνει τον κίνδυνο για την ασθένεια. 
  •  Ηλικία 
  •  Κάπνισμα 
  •  Όταν το τεστ-Παπανικολάου ανιχνεύσει προκαρκινικές αλλοιώσεις στον τράχηλο της μήτρας. Υπάρχουν σύμφωνα με το νέο σύστημα αξιολόγησης των δυσπλασιών 2 ειδών αυξανόμενης σοβαρότητας αλλοιώσεις, LGSIL και HGSIL. 
  •  Ανοσοκατεσταλμένες, ή γυναίκες που πάσχουν από AIDS.

Ποια είναι τα συμπτώματα του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας;
Ο καρκίνος του τραχήλου στα πρώτα στάδια είναι σχεδόν πάντα ασυμπτωματικός.
Σε προχωρημένο στάδιο μπορεί η γυναίκα να έχει:
  • πόνο στην κοιλιακή χώρα, 
  •  πολλά, δύσοσμα, κεχρωσμένα υγρά 
  •  αιμορραγία εκτός περιόδου, 
  •  μικροαιμορραγία κατά τη σεξουαλική επαφή

Πως γίνεται η διάγνωση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας;
Η διάγνωση τίθεται με το τεστ-Παπανικολάου, και τη λήψη βιοψιών με κολποσκόπηση.
Ποια είναι η θεραπεία του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας;

Η θεραπεία του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας είναι χειρουργική, ή με ακτινοβολία. Η χειρουργική περιλαμβάνει την αφαίρεση της μήτρας συνήθως με τα εξαρτήματά της (σάλπιγγες-ωοθήκες), αφαίρεση των συνδέσμων της μήτρας, των πυελικών και παραορτικών λεμφαδένων, και του άνω τριτημορίου του κόλπου, και εφαρμόζεται στα στάδια 1 και 2Α της νόσου. Από το στάδιο 2Β και μετά η θεραπεία είναι μόνο συντηρητική (συνδυασμός χημειο- και ακτινοθεραπείας). Η ακτινοβολία μπορεί να εφαρμοστεί σε όλα τα στάδια.

Τι πρέπει να κάνω για να μην πάθω καρκίνο του τραχήλου της μήτρας;
Όλες οι γυναίκες οφείλουν να κάνουν:
  1. Τεστ-Παπανικολάου μία φορά το χρόνο, ξεκινώντας ένα χρόνο μετά την πρώτη τους σεξουαλική επαφή. Αν όλες οι γυναίκες κάνουν Τεστ-Παπανικολάου κάθε χρόνο δεν θα υπάρχει καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, διότι με το Τεστ Παπανικολάου ανευρίσκονται οι υψηλού βαθμού δυσπλασίες που είναι προκαρκινικές καταστάσεις και θεραπεύονται πολύ απλά, με τοπική αφαίρεση της βλάβης, και έτσι η γυναίκα δεν προχωράει ποτέ σε ανάπτυξη καρκίνου του τραχήλου.
  2. επίσης υπάρχει τώρα πια το εμβόλιο κατά των ιών που προκαλούν τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Όλες οι κοπέλες από 12 ετών πρέπει να εμβολίζονται κατά των HPV ιών.
  3. Υπάρχουν αυτή τη στιγμή στην αγορά, δύο είδη εμβολίων : 1) το Gardasil που προστατεύει από λοίμωξη από τους HPV ιούς 6,11,16 και 18, και το Cervarix που προστατεύει από τη λοίμωξη από τους HPV τύπους 16 και 18, οι οποίοι είναι οι πλέον καρκινογόνοι. Επειδή και τα δύο εμβόλια είναι μόνο για τους ογκογόνους τύπους 16 και 18, δεν μπορούν να εξασφαλίσουν προστασία 100% από τον καρκίνο του τραχήλου, διότι υπάρχουν και άλλοι ογκογόνοι τύποι HPV (31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 53, 55, 56, 57, 58, 59, 68). Όμως έχει αποδειχτεί ότι βοηθάνε συνεργικά και για την προστασία εν μέρη από κάποιους επιπλέον HPV ογκογόνους τύπους. Πάντως οι τύποι 16 και 18 είναι οι πιο συχνοί και κακοηθέστεροι.
  4. επίσης η υγιεινή διατροφή, με φρούτα και λαχανικά, ο επαρκής ύπνος και η διακοπή του καπνίσματος αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για καλή άμυνα του οργανισμού, και αποφυγή της ανάπτυξης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Έχει αποδειχθεί ότι η διακοπή του καπνίσματος, υποστρέφει (εξαφανίζει) γρηγορότερα και σε μεγάλο βαθμό τις δυσπλασίες του τραχήλου.


ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ

Αποτελούν κακοήθη νεοπλάσματα τα οποία ανάλογα με τα κύτταρα από τα οποία προέρχονται κατατάσσονται στις εξής κατηγορίες:
  • Νεοπλάσματα από βλαστικό επιθήλιο
  • Νεοπλάσματα από γεννητικά κύτταρα
  • Νεοπλάσματα από το στρώμα
  • Νεοπλάσματα από το μεσέγχυμα

Τα συμπτώματα που μπορούν να προκαλέσουν είναι ο πόνος στην κοιλιακή χώρα, το αίσθημα βάρους και η διόγκωση της κοιλιάς, η κολπική μικροαιμορραγία εκτός περιόδου, ενδοκρινολογικές διαταραχές (διαταραχές του κύκλου, πρώιμη εμφάνιση ήβης στα νεαρά κορίτσια, ανωμαλία ή και απουσία περιόδου, αρρενοποίηση).  

Η διάγνωση, όπως και στις καλοήθεις κύστεις των ωοθηκών γίνεται αρχικά με γυναικολογική εξέταση, υπερηχογράφημα μήτρας-ωοθηκών, και στη συνέχεια είναι σκόπιμο να γίνει doppler για τον έλεγχο της αγγείωσης της κύστης, αξονική ή μαγνητική τομογραφία, και αιματολογικός έλεγχος για καρκινικούς δείκτες οι οποίοι αρκετές φορές ανευρίσκονται σε υψηλά επίπεδα.

Η θεραπεία είναι πάντοτε χειρουργική, συχνά σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία.